Podstawowym sposobem automasażu
„Podstawowym sposobem automasażu jest ugniatanie głównych mięśni. Mięśnie podczas wykonywania tej czynności powinny być rozluźnione, należy odciągać je całą dłonią od łożyska kostnego i mocno ugniatać.
Najpierw należy masować stopy, potem stawy kolanowe, uda, klatkę piersiową, ręce, mięśnie palców, lędźwi, szyi i głowy. Wszystkie ruchy masującej ręki wykonuje się w kierunku serca i najbliżej położonych węzłów chłonnych przy masażu nóg — od stopy do kolana i od kolana do okolicy pachwinowej, klatki piersiowej — od mostka w prawą i lewą stronę, szyi — w dół, pleców — w obydwie strony. Stawy i brzuch masuje się ruchami kolistymi. Nie należy masować okolicy pachowej, pachwiny, zgięcia łokciowego, dołu podkolanowego. Nie należy wykonywać masażu przy wysokiej temperaturze ciała, podczas krwotoku, przy występowaniu ostrych procesów zapalnych, schorzeń skóry. Każdy mięsień należy masować przynajmniej 3—4 razy.
O zadziwiającym wpływie automasażu na organizm człowieka w podeszłym wieku bardzo interesująco napisał w liście do autora tej książki emeryt z Riazania, L. S. Wiszniewski.
„Masaż brzucha — pisał on — stosuję w łóżku codziennie od razu po przebudzeniu się. Przez 4—5 minut wykonuję coraz silniejsze ruchy koliste jedną lub obydwoma rękami zgodnie ze wskazówkami zegara, masując całą powierzchnię brzucha. W ten sposób pozbyłem się „brzuszka", obstrukcji, które mnie męczyły przez wiele lat, nieżytu żołądka i zapalenia pęcherzyka żółciowego. Teraz nie muszę stosować diety, którą mi lekarz zalecił w związku z tymi dolegliwościami. Wielokrotny masaż w ciągu dnia przyczynił się do likwidacji bolesnych obrzęków stawów palców (wynik reumatyzmu). Skóra rąk stała się bardziej elastyczna, wygładziły się zmarszczki, stopniowo zanikały znamiona barwnikowe na grzbietach dłoni. Lekkie poklepywanie (palcami 1—2 minuty) przedniej części szyi pomogły mi całkowicie pozbyć się chronicznej anginy. Staranny dwuminutowy masaż każdej nogi pozwolił mi uniknąć szybko postępującego rozszerzania żył".“(11)
<<<< - Nie tak jednak ten świat mówi
| Tuż przed północą >>>>